Helga's Weerklank

We hebben weer een bijzondere zomer achter de rug. De eerste drie weken van juli was het veelal zonnig en heet. Net geen officiële hittegolf, omdat het niet 3 dagen boven de 30 graden is geworden in de Bilt. Maar onze beleving is anders. Het begon met een officieuze hittegolf.

De laatste week van juli en de eerste twee van augustus kabbelde het een beetje voort. Eigenlijk een perfecte zomer: heerlijk weer om te klussen, sporten en dingen te ondernemen buiten. Daarna kwam met regelmaat de grote hoeveelheid regen. Normaal valt in de maand augustus gemiddeld 60 mm regen: in 2010 was dat tussen de 115 mm in delen van Groningen en Zeeland tot meer dan 250 mm in Leiden en in Twente. De beelden van overlast door regenwater, overstroomde wegen en omgewaaide bomen kenmerken augustus 2010.

Is dat extreme weer HET bewijs van de klimaatverandering? Nee! Het weer van alledag zegt niets over het klimaat. Het klimaat zegt daarentegen wel iets over wat je van het weer van alledag kunt verwachten. Als het gemiddeld 22 graden is in juli en augustus, kan dat dus de helft van de maand 32 graden zijn en de andere helft 12°C. Heb je gemiddeld 22°C. Als het klimaat verandert en het wordt gemiddeld 23 graden kan dat twee kanten uit. Gelijkblijvende dagtemperaturen en warmere nachten (bijv. door veel bewolking en/of regen/wind) óf dat de uitschieters naar boven (meer dan 23 graden) vaker voor gaan komen.

Het is bekend dat bij stijgende temperaturen er meer vocht verdampt in de atmosfeer. Dat alleen kan al leiden tot meer bewolking en regen. In combinatie met het koeler worden van de hogere luchtlagen levert dat meer weerextremen in neerslag. Dát staat ons in de toekomst te wachten.

Nu is de absurde regenhoeveelheid in korte tijd ook een mooi moment om ons watermanagement te testen. Ons aller Willem-Alexander kan aan de bak! We zijn meer gaan volbouwen, waardoor de regen niet rustig in de grond kan infiltreren, maar versneld wordt afgevoerd via de verharde wegen naar het laagst gelegen punt. Een mooi voorbeeld was Lievelde op 26-8. Die had al erg veel regen (158mm in 24 uur) en vervolgens kregen ze ook nog de lading hemelwater van het nabijgelegen Winterswijk te verwerken. Tja, dan kun je erop wachten dat het misgaat.

Overigens zijn veel rioolstelsels helemaal niet berekend op zoveel water van boven! Rond 1900 was de gemiddelde jaarhoeveelheid regen in ons land 700 mm. Anno 2000 is dat 800 mm. Dat moet in kortere tijd verwerkt worden dan 100 jaar terug. Het is dus al natter geworden in NL (en 0,7 graad warmer). Logischerwijs zal het in 2100 nog meer zijn.

Het meest schokkende is niet de wateroverlast. Als je bedenkt dat we het schone regenwater (drinkbaar!) vermengen met ons afvalwater (van riool, etc.). Dat brengen we gezamenlijk naar de zuiveringsinstallaties. We betalen dus grof geld om schoon regenwater te zuiveren! Dat klinkt niet duurzaam en ons geld kunnen we beter besteden. Schoon water is een schaars goed wereldwijd (ook al vind je dat niet als je pootje badend naar je tent moet op de camping ).

We moeten zo snel mogelijk een andere oplossing verzinnen om regenwater op te vangen en dat benutten voor gebruik in huis en bedrijf. Goed voor wasmachines, vaatwassers, bad & douche, toiletten en zelfs om mee te koken! Dan kan onze watervoetafdruk flink naar beneden en gaan we regendansen uitvoeren om zoveel mogelijk hemelwater te mogen ontvangen!!!

De mens is ondoorgrondelijk. Zeker de geest. Het maakt je als individu wie je bent. Vaak geeft dat aangename verrassingen. Zeker met opgroeiende kinderen die met hun eigen wil en eigen karakter elke dag weer onverwacht uit de hoek komen. Heerlijk! Ook al ben ik niet altijd blij met de uitkomst. Maar ja, het feit dat ze zich ontwikkelen op hun eigen manier is geweldig! Er zijn wel eens situaties geweest waar ik eigenlijk heel boos had moeten en willen worden. Maar dat de situatie te hilarisch was en ik moest wegduiken naar een andere kamer omdat ik mijn lachen niet kon inhouden. Tja, boos worden met de slappe lach gaat niet samen. Dat ondermijnt mijn opvoedkundige kracht en macht…

Soms baal ik van die menselijke trekjes, zoals afgelopen week. Mijn moeder belde vanuit haar fietsvakantie met een vriendin. Tijdens een uitje hadden ze de fietsen op de auto meegenomen en geparkeerd bij een kasteeltje. Bij terugkomst bleken de fietsen spoorloos verdwenen. Gejat vanaf de fietsendrager, terwijl ze dubbel op slot stonden, aan elkaar geketend. En dat op klaarlichte dag. Wat bezielt iemand, denk ik dan? Hoe haal je het in je hoofd om iemand anders eigendommen te jatten? En niet alleen de materiële kant, je ontneemt ook iemands plezier van de vakantie. Ben er nog ontzet van.

Nee, geef mij maar de menselijke trekjes waar ik vrolijk van wordt. Of geinspireerd van raak. Dat kunnen de kids zijn, maar ook vreemden. Door vriendelijk te zijn op straat, te helpen zonder dat het van je verwacht wordt. Door te luisteren naar iemand die bijzonder verhalen heeft. Of een passie. Ik heb mij voorgenomen elke dag even stil te staan bij ‘de verrassing van de dag’. Door mijzelf of iemand anders. Menselijke trekjes die je niet verwacht had, die je geest weer even openen. Die een andere (verfrissende) kijk op de wereld geven. Die een glimlach op je gezicht toveren. Dát geeft mij energie en het gevoel dat ik leef. Echt leef. Heerlijk toch, die menselijke trekjes.

Afgelopen maand heb ik natuurkrachten getrotseerd. Ik heb mij gevoeld zo zwaar als een baksteen door de zwaartekracht, maar ook zo licht als een veertje door de anti-zwaartekracht: wind.

Samen sterk voor KWF tijdens Alpe d'HuZes 2010

Het begon met mijn deelname op de Alpe d’Huzes samen met het Powervrouwenteam van Bert Kranenbarg (radio 2 elke werkdag 17 tot 19 uur). Samen met Carolien Tensen en Ruth Jacott zijn we naar Zwitserland gevlogen en van daaruit naar de berg gereden. Zet 3 powervrouwen in een auto en je hebt gegarandeerd een enerverende rit. Ons chalet bleek boven op de berg te zijn, dus het laatste stukje van de rit met de auto kregen we alvast een voorproefje van wat we drie dagen later op de fiets moesten doen. Al stijgende werd het steeds stiller in de auto… Wat een steile klim en vooral wat een lange steile klim. Het houdt niet op met die bochten. Slik. Waar zijn we aan begonnen?!?!?

Tijdens de clinic met Michael Boogerd op dinsdag hebben we de eerste 5 bochten befietst. Hijgend als een paard (in de bergen is de lucht ijler) en ondanks een hartslag die veels te hoog was, begon mijn hoop op een goede afloop te groeien. De eerste 5 zijn immers de zwaarste bochten, daarna zou het zoveel makkelijker worden, aldus de experts. Dat ik geen ster ben in het overwinnen van de zwaartekracht werd mij pijnlijk duidelijk toen ik tijdens een live radio-interview even wilde stoppen en weer opstappen. Dat gaat niet op een berg! Ik ben net de paus: overal kus ik de grond. Niet geheel vrijwillig, uiteraard.

Woensdag mochten partners en familieleden de berg beklimmen. En inderdaad, volgens hen was het na de eerste 5 bochten goed te doen. Binnen twee uur naar de top was goed mogelijk. Dat gaf mij moed. Twee uur fietsen moest te doen zijn. Ik had niet voor niets zo hard getraind! Ik besloot (in een vlaag van verstandsverbijstering?!?) om op donderdagnacht al een eerste keer te starten met 2700 andere renners begeleidt door honderden kaarsjes op de berg en supporters in elke bocht.

Donderdag om 3 uur het bed uit, naar beneden met de bus en in de vrieskou wachten op de start rond 5 uur. Samen met één van de Powervrouwen (luisteraar Petra van Tongeren), want zij wilde zelfs 4 keer de berg gaan bedwingen en dan moet je wel vroeg van start gaan!!!

Het was erg indrukwekkend om al die mensen in een groot slingerend lint de berg op te zien gaan, ieder in hun eigen tempo met eigen kwaliteiten. Mensen die ‘hardlopen’, duo’s op een tandem, mensen zonder benen met een handfiets… ieder zocht zijn eigen grenzen op. Dat is op zich al een mooi idee. Geen idee hoelang ik erover zou doen. Als ik die eerste 5 bochten maar door was……

Dat lukte, maar om nu te zeggen dat het daarna lichter werd…… Dus niet. Het blijft (in de bewoordingen van Michael Boogerd) een pokkeberg. Je benen gaan zeer doen, je rug wil niet meer, het zadel is onverbiddelijk hard, je voeten gaan tintelen…. en de weg blijft maar omhoog gaan! Waar ben ik aan begonnen?!?!? Ik besluit dat ik de (nog slapende) powervrouwen maar niet ga vertellen dat het zo tegenvalt. Hoop doet immers leven…. En ze moeten wel: we doen het uiteindelijk allemaal om het leven hoop te geven, voor alle kankerpatiënten.

En ineens was daar het dorp. De weg vlakt af, je kunt zelfs een tandje bijschakelen. Je krijgt vleugels. Bij de finish wordt je onthaald door alle juichende supporters. Blijk ik in slechts 1 uur 43 omhoog gefietst te hebben. Ik heb mijzelf overtroffen! Nadat de eerste adrenalinepiek weer is gezakt, kom ik er achter dat ik haast niet kan lopen van de spierpijn/kramp. De schrik slaat me om het hart als ik besef dat ik ’s middags nog een keer moet. Ik ook altijd met mijn enthousiasme…..

Na wat rust, een massage en heel veel bananen gaan we ’s middags met Ruth Jacott, Carolien Tensen, Esther Schouten en Wendy van der Ham (luisteraar) weer naar beneden met de bus. Wederom knijp ik hem enorm. Wat is die berg steil…. Onze tweede luisteraar Petra is dan inmiddels al 4 keer de berg opgeweest en gaat met ons samen starten voor haar 5e keer. Volgens haar had ik haar uitgedaagd… Met gemak zou ze er nog een keer opkunnen… Zij wel! Sommige dappere dodo’s deden het wel zes keer!

Na ons startschot om 4 uur begonnen we aan de klim. Ruth viel binnen honderd meter al van de fiets, omdat zij de juiste schakeling niet kon vinden. En neem van mij aan, als je je trappers niet rond krijgt, val je gewoon genadeloos om. De clips aan je voeten zitten vast aan de pedalen en gaan lastig los voor een ongeoefende fietser. Lang leve de zwaartekracht. Gelukkig geen verwondingen en de klim werd voortgezet.

Esther was al snel uit het zicht verdwenen, samen met Petra. Ruth liep ook al snel uit en Carolien en ik besloten bij Wendy te blijven. Samen ben je sterker. Ik moet zeggen dat het dit keer na de eerste 5 bochten wel iets lichter werd, maar dat kwam vooral door de snelheid. Het ging een stuk langzamer dan in de ochtend en dat was wel zo lekker. Opnieuw zwoeg ik mij in een roes een weg naar boven.

Ineens krijg ik een ‘Hermannetje’ (een zetje mee) en val van schrik bijna van mijn fiets. Het bleek Michael Boogerd te zijn. Die had ik even niet zien aankomen in mijn opperste concentratie. Maar ach, als hij na 6 keer op en neer nog kan lachen op ‘zijn pokkeberg’, dan moet ik dat toch ook kunnen?!?! J

Een opvallende ervaring vond ik de energieboost die je krijgt van alle supporters langs de kant. Velen zaten al vanaf 5 uur in de nacht om aan te moedigen! Een ongrijpbare kracht. Ik vraag me niet meer af of ik boven kom, alleen nog maar hoe. Als ik wielrenners picknickend langs de kant zie bijtanken, weet ik dat het sowieso gaat lukken. Ook al voel ik mij zo zwaar als een baksteen. En aldus geschiedde. Twee keer heb ik de zwaartekracht getrotseerd.

Na bijgekomen te zijn van de ergste spierpijn mocht ik een paar weken later in Roosendaal kennismaken met een natuurkracht die mij zo licht als een veertje maakte. Tijdens een indoor Skydive zweefde ik op een luchtstroom van 180 km/uur. Dat was echt kicken. Vooral als je doorkrijgt hoe je kunt sturen. Wist niet dat het zo leuk was om met lucht te spelen. Als een vogel even de zwaartekracht ontstijgen, letterlijk en figuurlijk. Lang leve de natuurkrachten!

De lente is mijn favoriete seizoen. Dan begint de natuur weer op te leven. Overal schieten de knoppen en bloemen uit. Je hoort weer geluiden van kwetterende vogels die zich opmaken voor uitbreiding van het nageslacht. Het wordt ook weer aangenaam warm buiten, zodat de ramen en deuren weer open kunnen. Ook de mensen op straat lijken weer wat socialer en opener te worden zodra de lente zich van haar beste kant laat zien. Elk jaar weer.

Je geniet meer van iets als het anders is dan wat je (tijdelijk) gewend bent. Na een koude, sneeuwrijke winter zijn we blij met de eerste zonnestralen. Als het te lang droog is en alles verdort, zijn we blij met een dorstlessende regenbui. Zonder bergen heb je geen dalen. Zonder leven geen dood.

Aan de ene kant gaat veel vanzelf. De wereld draait toch wel door, wat je ook doet. De kracht van de natuur kun je niet stoppen of beïnvloeden, als je dat al zou willen…. Maar aan de andere kant geldt de macht van de grote aantallen. Als wij maar met genoeg mensen ons inzetten voor één doel, dan komt er echt wel beweging in. Een mammoettanker keer je niet in je uppie, maar wel met velen samen. De Macht van de Massa.

Maar hoe krijg je mensen zover dat ze zich verenigen en samen die grote massa gaan vormen? Mijn moeder zei vroeger: ‘Verbeter de wereld en begin bij jezelf’. Een individu zal het initiatief moeten nemen en anderen enthousiasmeren voor zijn ideeën. Dan groeit het geleidelijk en wordt de macht groter (tot er weer wat anders bedacht wordt en daar de aandacht naar toe gaat ) That’s life.

Concreter: als wij die -vanzelf draaiende- wereld leefbaar willen houden, zullen we zelf het heft in handen moeten nemen. * Zorgen dat deze planeet niet uitgeput raakt onder de 7 miljard mensen die er zijn en de 80 miljoen die er elk jaar bijkomen (= 219178 per dag, 9132 per uur, 152 per minuut, 2,5 per seconde!!!). * Zorgen dat we een welvaart behouden waarbij we kunnen blijven innoveren, maar ook genieten en genoeg geld verdienen om in je behoeftes te voorzien. *Zorgen voor de medemens, zodat wij met elkaar en naast elkaar deze prachtige planeet in goede gezondheid kunnen verzorgen. Er moet een evenwicht zijn: een kringloop die zichzelf in stand houdt. Een perpetuum mobile (Latijn: voortdurend (of eeuwig) bewegend, spreek uit: per-pee’-tu-um mo’-bi-lee).

Ik probeer mijn steentje bij te dragen. Voor zowel de Planet, als de Prosperity/Profit, als de People. Niet alleen door in de winkels bewust te kiezen voor eerlijke producten. Maar ook door mij maatschappelijk belangeloos in te zetten voor iets goeds. Deze week komt het hoogtepunt: de Alpe d’HuZes (te volgen via www.kk.ncrv.nl). Na twee maanden trainen moet ik nu echt aan gaan geloven. Ik zie er als een berg tegenop, maar weet dat ik daarna een voldaan gevoel zal hebben (zonder dalen geen pieken ). Gesterkt door al die mensen die geld hebben gedoneerd voor dit goede doel (voor de duidelijkheid: ik bedoel het KWF, niet ikzelf ). We maken samen deel uit van een grote massa die daarmee de strijd tegen kanker aangaat. De Macht van de grote aantallen. De Kracht van de Massa. Zo maken we de cirkel rond, ‘The Circle of Life….’