"Koorts, ook wel bekend als febris of pyrexie, is een verhoging van de gangbare gemiddelde kerntemperatuur van het lichaam. Koorts is het gevolg van een verhoogde instelling van de interne thermostaat en is meestal het directe of indirecte gevolg van een bacteriële of virale infectie of vergiftiging." (bron: waar-is-koorts-goed-voor)

Zodra de winter nadert, stijgt de spanning. Wanneer gaat het sneeuwen? Op alle kerstkaarten wordt sfeer gecreëerd met sneeuw. Het schijnt erbij te moeten horen. Heerlijk voor de kids om te sleeën en met de sneeuw creatief te bouwen. Een nachtmerrie voor mensen die slecht te been zijn. Garantie voor files en ongelukken. Werk aan de winkel voor de schuif- en strooiploegen.
Wanneer gaat het dan vriezen? En duurt dat lang genoeg om te kunnen schaatsen? Ik weet niet waar de schaatskoorts als eerste oploopt… Bij de weerbureaus die het zien aankomen op de lange termijn verwachting of de media die er met alle liefde meteen een hype van maakt?

Januari 2013 leverde prachtige voorbeelden op van mediakoorts. De eerste 10 dagen waren zacht. Zachter dan normaal voor de tijd van het jaar. Zowaar verscheen op de weerkaarten op de lange termijn een situatie die kon leiden tot een weersomslag. Rond 10 januari stond het begin van de vorstperiode gepland. Volgens sommige weerbureaus kon er met een paar dagen al worden geschaatst! Maar je voelt al aan je water dat na zo’n lange warme periode het water natuurlijk nog veel te warm was. Met gunstige omstandigheden heb je minimaal een week nodig om ondergelopen weilanden veilig schaatsbaar te maken. Twitter ontplofte: schaatsweer! Let wel: nog voor de eerste vorst een feit was! De media sprong er happig op en er werd gespeculeerd over de eerste marathon op natuurijs. Beelden van malloten die letterlijk over één nacht ijs zich waagden op ondergelopen polders werden breed uitgemeten in de media. Hoe scheef kan de berichtgeving zijn? De schaatskoorts sloeg toe.

Toen trad Vadertje Vorst echt in. 13 januari hadden we de eerste ijsdag te pakken (in De Bilt komt de maximumtemperatuur dan niet boven het vriespunt uit). Maandag 14 januari kwamen de eerste sneeuwbuien in het westen van het land en tot en met dinsdag 15 januari sneeuwde het. In het noordoosten viel niets, in het midden tot circa 7 cm en rond Den Haag lokaal tot 20 cm in 24 uur tijd. Die beruchte dinsdag liep het verkeer volledig vast (1000 km file, met TomTom-meldingen erbij op de lokale wegen meer van 4500 km!). Records werden gebroken! Nederland was ondanks de waarschuwingen verrast. Het was vooral de sneeuwval tijdens spitsuren en dan vooral in de Randstad. Bingo! En wéér beheerste het weer alle nieuwsberichten.

De nacht van 16 januari was helder, weinig wind en een sneeuwdek: het kwam tot -18,0°C in Herwijnen!
Toen gingen alle remmen los. Wanneer halen we een koudegolf? Dan moeten er 5 ijsdagen zijn (in De Bilt), waarvan 3 met minimumtemperatuur onder de -10,0°C. Vanwege de regels van het WMO (World Meteorological Organisation) is de minimumtemperatuur de laagste gemeten temperatuur tussen 00.00 UTC en 23.59 UTC. Dus in de winter bij ons tussen 01 en 01 uur lokale tijd ‘s nachts. Als het om 00.59 uur -10.1°C is en om 01.01 uur nog steeds, hebben we meteen 2 dagen met minimumtemperaturen onder de -10°C te pakken. Ook al zit er maar een paar minuten tussen. Deze nacht werd het pas na 01 uur onder de -10 en werd de minimumtemperatuur net na zonsopkomst gemeten. Een aanstaande koudegolf leek een zekerheid en Twitter ontplofte wederom!

Na een paar dagen vorst was er (uiteraard!) nog nauwelijks schaatsijs. Door de sneeuwval en het warme water bleken alleen ondergespoten sintelbanen en ondergelopen weilanden dik genoeg bevroren om veilig op te kunnen schaatsen. Maar de lange termijnverwachting (de pluim, tot 15 dagen vooruit) beloofde nog vol in de vorst te blijven. Dus kregen de weerbureaus wederom koorts en meldden dat het zowaar mogelijk leek dat er een 11-stedentocht zou gaan komen! De gemalen in Friesland werden stilgezet. De koorts in den landen steeg ook… Zou het eindelijk weer na 16 jaar?

Mijn hemel! Nog maar 5 dagen vorst en tsjakka, we hebben het al over de Tocht der Tochten? Zo eentje waar je toch minstens 3 weken echte diepvriesvorst zonder sneeuw voor nodig hebt? Waar is het echte nieuws gebleven? En moeten we het niet pas melden als het echt binnen handbereik ligt? Bijna dagelijks moet ik horen dat we het weer van morgen niet eens kunnen voorspellen, maar in uitspraken in de media over de hele lange termijn hebben we ineens wel vol vertrouwen?!

Koorts. Zodra het koud wordt, krijgen ze allemaal koorts! Ik ben er nog niet achter wat ik irritanter vind: Schaatskoorts voordat het vriest? Of Mediakoorts, waarbij weerbureaus over elkaar heen struikelen om maar als eerste de meeste aandacht te genereren over een weerfenomeen. De media maakt daar dankbaar gebruik van. Hoe meer erover wordt gepraat, hoe meer het voor waarheid wordt aangenomen. De Sociale Media maakt dat alleen maar complexer. In hoeverre kun je ze het kwalijk nemen? Voorspellen is hun vak niet. Of verliest men bij koorts ook het gezonde verstand? ;-)

P.S. De koudegolf kwam er niet. De Elfstedentocht evenmin. Een tweede aangekondiging van landelijke koudegolf bleek ook op niets uit te draaien. Lokaal werd wel het criterium gehaald. Het was gewoon twee weken koud. Zoals het hoort in een winter ;-)